برخی از ویژگی‌ها، ترکیبات شیمیایی و خواص درمانی گیاه زرشک

نوع مقاله : مقاله علمی ترویجی

نویسندگان

1 دانشیار سم‌شناسی و داروشناسی، گروه گیاهان دارویی، مرکز آموزش عالی امام خمینی (ره)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 کارشناس، آزمایشگاه پاتوبیولوژی بیمارستان فارابی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

چکیده

   زرشک بی دانه  از گیاهان بومی ایران است و بیش‌ترین سطح زیر کشت زرشک تولید شده در ایران مربوط به استان خراسان جنوبی می‌باشد. میوه‌های زرشک حاوی عناصرضروری، مواد معدنی و ترکیبات مؤثر در سلامت انسان هستند که می توانند در درمان بسیاری از بیماری‌ها مورد استفاده قرار گیرند. زرشک حاوی ترکیباتی از دسته آلکالوئیدها همچون بربرین و ترکیبات فنلی مهم مانند کوئرستین و فلاونوئیدهای محلول در آب می‌باشد که به همراه ویتامین‌هایی از جمله ویتامین C می‌تواند خواص حفاظتی و درمانی همچون آنتی اکسیدانی، ضد التهابی، ضد میکروبی، محافظت کننده کبدی، کاهنده فشار خون، دافع سنگ کلیه، کاهنده چربی خون و اثرات ضد توموری داشته باشد، که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین، ترکیبات فعال موجود در گیاه زرشک مانند بربرین می‌تواند سبب مهار رشد گونه‌هایی از باکتری‌های گرم مثبت و منفی شود. خواص دارویی ارزشمند زرشک سبب گردیده تا برخی از شرکت‌های خارجی و داخلی از فرآورده‌های این گیاه در تنظیم قند و کاهش چربی استفاده نمایند. هر چند این گیاه ممکن است تداخلاتی با مصرف برخی داروها همچون گلیکوزیدهای قلبی داشته باشد؛ با توجه به اثرات درمانی زرشک، این گیاه دارویی گزینه‌ای مناسب برای تولید داروهای جدید به منظور درمان و پیشگیری برخی از بیماری‌ها تلقی می‌گردد.

کلیدواژه‌ها